علی احمدی یکشنبه 24 بهمن 1395 04:27 بعد از ظهر نظرات ()

 
   در سال 312 پ. م یازده سال پس از مرگ اسكندردر میان هرج و مرج ناشی از مرگ او ، سلوكوس سردار یونانی توانست بابل را به زیر فرمان خود گیرد
وآنجا را پایتخت خود قرار داد .سلوكوس او پارسها،مادها، بلخی ها عربها، تپوریها، سغدیها، هیركانیها و رخجی ها را به زیر سلطه خود در آورد.سوریه تا كرانه مدیترانه را نیز فتح كردو پادشاهی سلوكیان را تاسیس نمود.او توانست در سال 301 پ. م سوریه و بخشهای زیادی از آسیای صغیر را فتح كند. از آنجا كه دولت سلوكی در ایران هیچ پایگاه قومی نداشت و بیگانه محسوب میشد دولتی آكنده از درگیریهای گوناگون بود.از این رو سلوكوس با ایجاد شهرهای جدید سیاست كوچ دادن یونانیان به ایران را پیش گرفت.

اسكندر بیست و پنج شهر در آسیا تاسیس كرده بود و سلوكوس و آنتیوخوس نیز به كار او ادامه دادند. البته اینها را نمی توان شهر دانست و بهتر است ازآنها به عنوان پایگاههای نظامی و پادگان یاد كرد .در سیستان ،دشت ری،نهاوند ،هرات و ایلام می توان پایگاه هایی این چنین را پیدا كرد. این شهرها با شورای شهر كه یونانی بودند اداره می شدند ولی در شاه در اداره آنها نقش مستقیم داشت . سلوكیان در اوج قدرت خود 72 حوزه حكومتی داشتند كه هر چندتا از آنان یك ساتراپی را تشكیل می داد. او با اپما دختر ایرانی اهل هیركانی ازدواج كرده بود تا ایرانیان از این بابت احساس رضایت كنند كه ولیعهد سلوكوس خون ایرانی دارد.  ولی با گذشت زمان سلطه آنان در فلات ایران به ویژه در شرق آن رو به زوال گذاشت ، زیرا تحرك های ضد بیگانه در گوشه و كنار فلات ایران دیده می شد . سلوكوس چهارم و آنتیوخوس چهارم درگیر غرب ایران شدند و با رومیان هم دست وپنجه نرم می كردند تا اینكه  آنها در سال 250 پ.م پارت و هرات را توسط اشكانیان از دست دادند . در سال 247پ.م سوریه و سپس ماد وپارس ایلام و بابل را نیزازدست دادند. سر انجام در164پ م سلسله سلوكی به كلی منقرض شد. از سلوكیان اثر مهم معماری بر جای نمانده است جز چند ستون و خط نوشته یونانی كه البته میتوان این آثار را به دوره اشكانی نیز نسبت داد .آنها نه تنها موفق به این كار نشدند بلكه با فرهنگ ایران نیز آمیخته شدند و بدون داشتن هیچ پایگاه مردمی فقط توانستند دو قرن و نیم در زندگی ایرانیان و فرهنگ ایرانی وقفه اندازند و ثروت ایران را به مقدونیه انتقال دهند.

منبع:


-تاریخ ایران از زمان باستان تا امروز، ا. آ. گرانتوسکی - م. آ. داندامایو، مترجم، کیخسرو کشاورزی، ناشر: مروارید ۱۳۵۸
-تاریخ ایران از عهد باستان تا قرن ۱۸، پیگولووسکایا، ترجمه کریم کشاورز، تهران، ۱۳۵۳.
-تاریخ اجتماعی ایران. مرتضی راوندی. تهران، ۱۳۵۴-تاریخ ایران باستان: دیاکونوف، میخائیل میخائیلوویچ. ترجمه روحی ارباب. انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوم ۱۳۸۰
-مالکوم کالج، اشکانیان، برگردان مسعود رجب‌نیا، انتشارات هیرمند، چاپ دوم ۱۳۸۳.
-مرتضی راوندی، تاریخ تحولات اجتماعی، جلد یکم، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی، چاپ دوم، تهران، ۱۳۵۸